Khi một doanh nghiệp lần đầu tiên phát hành cổ phiếu ra công chúng (IPO), một trong những điều nhà đầu tư quan tâm hàng đầu chính là mức giá chào bán. Tuy nhiên, giá IPO không phải ai cũng có thể mua được, bởi quá trình xác định giá trong phương thức dựng sổ (bookbuilding) không chỉ dựa trên con số, mà còn phản ánh mức độ quan tâm, năng lực tài chính và cam kết đồng hành dài hạn của nhà đầu tư.

Hãy cùng Vietcap tìm hiểu về nội dung này qua bài viết sau đây.

 

Mục lục:

1. Khái niệm

2. Phương án bán cổ phần lần đầu

3. Xác định kết quả dựng sổ

     3.1. Xác định giá phân phối

     3.2. Phân phối cổ phần

4. Vì sao không phải ai cũng mua được IPO?

 

1. Khái niệm

Dựng sổ (Bookbuilding) là phương pháp xác định giá chào bán lần đầu mà tổ chức bảo lãnh phát hành sẽ gửi các lệnh chào mua của các nhà đầu tư tiềm năng, để tiếp nhận các lệnh chào mua với mức giá cao nhất mà họ chấp nhận. Trên cơ sở các mức giá chào mua và số lượng cổ phiếu tương ứng của các nhà đầu tư, tổ chức bảo lãnh phát hành sẽ xác định mức giá phát hành dự tính.

Theo quy định tại Khoản 5 Điều 2 Thông tư 21/2019/TT-BTC: “Bán cổ phần theo phương thức dựng sổ” là hình thức bán cổ phần của doanh nghiệp công khai cho các đối tượng có sự cạnh tranh về giá trên cơ sở tham khảo nhu cầu của thị trường.

 
 

2. Phương án bán cổ phần lần đầu

Phương án phải bao gồm một số nội dung quan trọng sau:

a) Số lượng cổ phần chào bán theo phương thức dựng sổ;

b) Khoảng giá dựng sổ được xây dựng nhằm phản ánh nhu cầu thị trường về cổ phần được chào bán là cơ sở để xác định giá mở sổ, khoảng giá dựng sổ tối đa không quá hai mươi phần trăm (20%) tính từ giá khởi điểm;

c) Cơ cấu cổ phần bán cho nhà đầu tư theo phương thức dựng sổ: 

- Tỷ lệ cổ phần bán cho nhà đầu tư công chúng (% vốn điều lệ)

- Tỷ lệ cổ phần bán cho nhà đầu tư chiến lược (% vốn điều lệ)

d) Tỷ lệ (% vốn điều lệ) và số lượng cổ phần tối đa bán cho nhà đầu tư nước ngoài

đ) Nguyên tắc ưu tiên xác định giá phân phối

- Xác định giá phân phối theo nhà đầu tư công chúng; hoặc

- Xác định giá phân phối theo nhà đầu tư chiến lược

e) Xác định điều kiện dựng sổ, bao gồm: 

- Tỷ lệ khối lượng đặt mua cổ phần tối thiểu 

- Số lượng nhà đầu tư đặt mua cổ phần tối thiểu


3. Xác định kết quả dựng sổ

3.1. Xác định giá phân phối

Giá phân phối là mức giá cao nhất mà tại mức giá đó phân phối được tối đa số lượng cổ phần dự kiến chào bán cho nhà đầu tư.

3.2. Phân phối cổ phần 

Nhà đầu tư được mua cổ phần là nhà đầu tư đặt giá lớn hơn hoặc bằng giá phân phối. 

Khối lượng cổ phần được phân phối theo nguyên tắc ưu tiên theo thứ tự như sau: 

- Ưu tiên về giá

- Ưu tiên về thời gian đặt lệnh

- Ưu tiên phân phối theo tỷ lệ khối lượng đặt mua trong trường hợp nhiều nhà đầu tư đặt lệnh mua tại cùng mức giá, cùng thời gian.

Trường hợp có nhiều nhà đầu tư đặt lệnh mua tại cùng mức giá với cùng thời gian đặt lệnh, số cổ phần phân phối cho từng nhà đầu tư được xác định như sau:



4. Vì sao không phải ai cũng mua được IPO?

Khi thực hiện chào bán theo phương thức dựng sổ, pháp luật quy định “Nhà đầu tư được mua cổ phần là nhà đầu tư đặt giá lớn hơn hoặc bằng giá phân phối.”

Điều này có nghĩa sẽ có 2 nhóm nhà đầu tư không được phân phối cổ phiếu:

- Nhóm nhà đầu tư đặt giá thấp hơn giá phân phối.

- Nhóm nhà đầu tư đặt giá bằng với giá phân phối nhưng không thuộc đối tượng được mua khi xét đến điều kiện ưu tiên về thời gian.

Do đó, khi mua IPO theo phương thức dựng sổ, nhà đầu tư có thể cân nhắc đặt giá cao hơn mức giá hợp lý để tránh bỏ lỡ cơ hội ở các thương vụ hấp dẫn.

 

Kết luận

Phương thức dựng sổ không chỉ là một công cụ kỹ thuật trong phát hành cổ phiếu, mà còn là thước đo mức độ trưởng thành của thị trường vốn Việt Nam. Cơ chế này giúp quá trình cổ phần hóa diễn ra công khai, minh bạch và theo tín hiệu thị trường, đồng thời thu hút nhà đầu tư chuyên nghiệp trong và ngoài nước. Tuy nhiên, với đặc thù định giá linh hoạt, không phải mọi nhà đầu tư đều có cơ hội mua ở giá IPO. Vì vậy, việc nâng cao hiểu biết và chuẩn bị chiến lược đầu tư phù hợp chính là chìa khóa giúp nhà đầu tư tham gia hiệu quả và bền vững trong bối cảnh thị trường ngày càng chuyên nghiệp hóa.

Để đưa ra quyết định đầu tư sáng suốt và hiệu quả, nhà đầu tư nên thường xuyên cập nhật kiến thức tài chính, theo dõi thị trường và tham khảo ý kiến chuyên gia. Bài viết này được chuẩn bị cho mục đích cung cấp thông tin chung cho nhà đầu tư, có tính chất tham khảo, không mang tính khuyến nghị mua bán bất kỳ loại chứng khoán nào. Nếu có bất kỳ đóng góp hay thắc mắc nào, nhà đầu tư có thể gửi nội dung qua: support.digital@vietcap.com.vn 

 

Vietcap là một trong những công ty dịch vụ tài chính hàng đầu Việt Nam, giúp khách hàng đầu tư và phát triển thịnh vượng. 

Chúng tôi chuyên tư vấn, cung cấp các giải pháp tài chính cho khách hàng cá nhân và khách hàng tổ chức. Những đặc quyền vô cùng hấp dẫn và thú vị chỉ dành riêng cho khách hàng cá nhân khi mở tài khoản giao dịch chứng khoán tại Vietcap:

- Miễn phí tư vấn từ các tư vấn viên chuyên nghiệp và tận tâm

- Miễn phí trải nghiệm trên những nền tảng ổn định của Vietcap

- Nhận các báo cáo phân tích chuyên sâu theo danh mục đầu tư

MỞ TÀI KHOẢN NGAY hôm nay và bắt đầu hành trình đầu tư của bạn.

Powered by Froala Editor