- Số doanh nghiệp đăng ký thành lập mới hạ nhiệt trong quý 3, dù hoạt động thành lập doanh nghiệp vẫn duy trì ổn định trong 9 tháng đầu năm 2026 (9T 2026). Theo Cục Thống kê, có 37.980 doanh nghiệp đăng ký thành lập mới trong quý 3/2026 (-30,0% QoQ; -29,4% YoY), mức thấp nhất kể từ quý 1/2025 và thấp hơn đáng kể so với mức trung bình 54.088 doanh nghiệp của năm quý trước đó. Tuy nhiên, số doanh nghiệp đăng ký mới đạt 149.673 trong 9T 2026 (+3,2% YoY), mức cao nhất từng ghi nhận cho giai đoạn 9T (Hình 1–2). Đà giảm trong quý 3 diễn ra sau giai đoạn số doanh nghiệp đăng ký mới tăng mạnh, một phần nhờ các chính sách theo Nghị quyết 68-NQ/TW, bao gồm các nỗ lực khuyến khích cá nhân và hộ kinh doanh (kể cả người bán hàng trực tuyến) thành lập doanh nghiệp, cũng như chính sách miễn thuế thu nhập doanh nghiệp ba năm đối với doanh nghiệp vừa và nhỏ (SME) mới thành lập (xem Báo cáo Cập nhật Vĩ mô của chúng tôi công bố ngày 22/7/2025). Ngoài ra, mặt bằng lãi suất cho vay ở mức cao cũng có thể đã ảnh hưởng tiêu cực đến việc thành lập doanh nghiệp mới.
- Số doanh nghiệp rút lui khỏi thị trường và tạm ngừng hoạt động giảm mạnh trong quý 3, dù số doanh nghiệp rút lui vẫn ở mức cao trong 9T 2026. Số doanh nghiệp rút lui khỏi thị trường, bao gồm doanh nghiệp chờ giải thể và hoàn tất giải thể, giảm 53,6% QoQ và 37,6% YoY xuống 17.078 doanh nghiệp trong quý 3. Trong khi đó, 3.873 doanh nghiệp tạm ngừng hoạt động, giảm 82,7% QoQ và 79,2% YoY. Bất chấp mức giảm mạnh trong quý 3, số doanh nghiệp rút lui khỏi thị trường tăng 9,0% YoY lên 82.238 trong 9T 2026, gồm 33.500 doanh nghiệp chờ giải thể (-37,0% YoY) và 48.738 doanh nghiệp hoàn tất giải thể (gấp 2,2 lần cùng kỳ) (Hình 3). Việc số doanh nghiệp hoàn tất giải thể tăng nhiều khả năng một phần phản ánh đợt rà soát, làm sạch mã số thuế (MST) đang diễn ra, qua đó có thể đã đẩy nhanh việc xử lý các doanh nghiệp ngừng hoạt động lâu ngày.
- Số doanh nghiệp gia nhập thị trường ròng phục hồi mạnh trong quý 3 so với quý trước nhưng vẫn thấp hơn so với cùng kỳ. Số doanh nghiệp gia nhập thị trường ròng đạt 33.145 trong quý 3/2026 (+127,9% QoQ; -27,6% YoY), khi mức giảm mạnh của số doanh nghiệp rút lui và tạm ngừng hoạt động được ghi nhận bù đắp cho việc số đăng ký mới và số doanh nghiệp hoạt động trở lại giảm. Trong 9T 2026, có 74.265 doanh nghiệp hoạt động trở lại (-14,0% YoY), trong khi 89.780 doanh nghiệp tạm ngừng hoạt động (-9,7% YoY), qua đó số doanh nghiệp tạm ngừng hoạt động ròng đạt 15.515 (+18,3% YoY). Số doanh nghiệp thành lập mới đạt mức kỷ lục 149.673, một phần được bù đắp bởi 82.238 doanh nghiệp rút lui (+9,0% YoY) và số doanh nghiệp tạm ngừng hoạt động ròng, đưa số doanh nghiệp gia nhập thị trường ròng ở mức 51.920 (-7,9% YoY). Tuy nhiên, đây vẫn là mức cao thứ hai của giai đoạn 9T kể từ năm 2020. Chúng tôi cho rằng mức giảm của số doanh nghiệp gia nhập ròng một phần phản ánh việc đang làm sạch các doanh nghiệp ngừng hoạt động lâu ngày, chứ không chỉ đơn thuần do số doanh nghiệp thất bại tăng (Hình 4–5).
- Số doanh nghiệp rút lui có thể duy trì ở mức cao trong quý 4, trong khi số đăng ký mới được kỳ vọng sẽ phục hồi dần. Đợt rà soát, làm sạch mã số thuế (Quyết định 595/QĐ-CT) đang diễn ra, dự kiến kéo dài đến hết năm 2026, có thể khiến số doanh nghiệp hoàn tất giải thể duy trì ở mức cao khi các doanh nghiệp ngừng hoạt động lâu ngày bị loại khỏi hồ sơ chính thức, thay vì phản ánh mức tăng tương ứng của số doanh nghiệp thất bại mới. Về trung và dài hạn, đợt rà soát được kỳ vọng sẽ giúp loại bỏ các mã số thuế sai sót, công ty vỏ bọc và hồ sơ tồn đọng, qua đó nâng cao độ chính xác của cơ sở dữ liệu doanh nghiệp quốc gia. Dữ liệu sạch hơn sẽ phản ánh đúng hơn số doanh nghiệp thực sự hoạt động, hỗ trợ hoạch định chính sách chính xác hơn, giảm rủi ro gian lận hóa đơn điện tử và nâng cao độ tin cậy của các đánh giá về đối tác và tín dụng. Trong khi đó, số đăng ký mới và số doanh nghiệp hoạt động trở lại được kỳ vọng sẽ được hỗ trợ bởi (1) mức giảm 30% thuế thu nhập cá nhân và thuế thu nhập doanh nghiệp phải nộp trong giai đoạn 2026–2027 đối với doanh nghiệp đủ điều kiện có doanh thu hằng năm đến 10 tỷ đồng theo Nghị quyết 43/2026/QH16; (2) khoảng 125 nghìn tỷ đồng thuế và tiền thuê đất được gia hạn nộp theo Nghị định 245/2026/NĐ-CP; và (3) việc các ngân hàng lớn công bố giảm lãi suất cho vay 1,5–2,0 điểm phần trăm đối với các lĩnh vực ưu tiên và SME vào giữa tháng 10.
Powered by Froala Editor
