VN-Index chấm dứt chuỗi tăng điểm 4 tháng liên tiếp trong tháng 3. Ngày 28/02, các cuộc không kích của Mỹ và Israel nhằm vào Iran, cùng những đòn đáp trả sau đó, đã đẩy Trung Đông đến sát nguy cơ bùng nổ một cuộc chiến tranh toàn diện (xem thêm Báo cáo Vĩ mô ngày 02/3/2026 của chúng tôi). Diễn biến này khiến tâm lý né tránh rủi ro gia tăng trên phạm vi toàn cầu (S&P500: -5,1%; NASDAQ: -4,8%; Nikkei225: -9,6%; Kospi: -19,1%) trong bối cảnh lo ngại lạm phát đình trệ khi việc đóng cửa eo biển Hormuz làm gián đoạn nguồn cung năng lượng thế giới. VVN-Index cũng không nằm ngoài xu hướng tiêu cực đó, khi có thời điểm giảm sâu tới 15,4%, xuống mức 1.591,2 điểm – thấp nhất trong 4 tháng – trước khi phục hồi vào cuối tháng, giúp thu hẹp mức giảm. Kết thúc tháng, chỉ số đóng cửa ở mức 1.674,5 điểm, giảm 10,9% so với cuối tháng 2.
Các yếu tố chính khiến đà bán tháo trở nên nghiêm trọng hơn bao gồm:
Rủi ro lạm phát nhập khẩu: Giá dầu thô toàn cầu tăng mạnh đe dọa an ninh năng lượng và ổn định kinh tế vĩ mô trong nước.
Hiệu ứng lan tỏa toàn cầu: Tâm lý hoảng loạn từ thị trường quốc tế đã kéo theo áp lực bán mạnh tại thị trường trong nước.
Rào cản thương mại: Mỹ khởi xướng cuộc điều tra theo Mục 301 (ngày 11/03) về tình trạng dư thừa công suất công nghiệp tại 16 quốc gia,qua đó làm gia tăng rủi ro áp thuế đối với hàng xuất khẩu của Việt Nam.
Khối ngoại bán ròng: Duy trì áp lực bán ròng trong suốt tháng 3.
Trong quý 1/2026, VN-Index giảm 6,2%, kết quả này khả quan hơn so với JCI của Indonesia (-18,5%) nhưng thấp hơn SET của Thái Lan (+15,0%) và PCOMP của Philippines (-1,7%).
Đà giảm diễn ra trên diện rộng với gần một nửa các ngành ghi nhận mức giảm hai chữ số. Công nghệ (-19%) là ngành giảm mạnh nhất, dẫn đầu bởi FPT (-20%) theo xu hướng suy yếu của nhóm công nghệ toàn cầu. Trong khi đó, dù giá dầu thô tăng mạnh, nhóm Dầu khí (-16%) và Tiện ích (-16%) vẫn bị bán mạnh, điển hình là PLX (-30%), OIL (-19%) do thị trường lo ngại biên lợi nhuận thu hẹp bởi chính sách áp trần giá bán lẻ trong nước, và GAS (-27%).
Thanh khoản vẫn duy trì ở mức cao cho thấy lực cầu hấp thụ từ nhà đầu tư nội vẫn rất mạnh. Trong tháng 3, giá trị giao dịch bình quân ngày (GTGDTB) trên HSX tăng 5,4% so với tháng 2, đạt 1,2 tỷ USD. Tính chung cả 3 sàn, GTGDTB quý 1/2026 gần như tăng gấp đôi so với cùng kỳ.
Khối ngoại ghi nhận tháng bán ròng thứ ba liên tiếp với tổng giá trị 665,3 triệu USD trên toàn thị trường (HSX: -669,5 triệu USD; UPCoM: -20,4 triệu USD; HNX: +24,6 triệu USD). Lực bán tập trung vào các mã vốn hóa lớn: VIC (-185 triệu USD), FPT (-97,2 triệu USD) và STB (-95,2 triệu USD). Ngược lại, khối ngoại mua ròng tại nhóm Tiêu dùng và Phân bón: MWG (+56,2 triệu USD), DCM (+36,7 triệu USD) và MCH (+35 triệu USD).
Triển vọng: Rủi ro địa chính trị tiếp tục là yếu tố chi phối chính. Trong nước, áp lực thanh khoản hệ thống đang gia tăng khi một số ngân hàng thương mại nâng lãi suất tiền gửi kỳ hạn 12 tháng lên trên 9%. Thời gian tới, nhà đầu tư sẽ theo dõi số liệu vĩ mô quý 1, báo cáo kết quả kinh doanh và kế hoạch tại mùa Đại hội cổ đông.Ở chiều tích cực, mức điều chỉnh khoảng 11% vừa qua đã giúp định giá thị trường trở nên hấp dẫn hơn cho các hoạt động giải ngân. Một yếu tố hỗ trợ đáng chú ý là kỳ xem xét nâng hạng của FTSE Russell vào ngày 08/04, liên quan đến khả năng đưa Việt Nam lên nhóm Thị trường Mới nổi sơ cấp. Về mặt định giá, tại thời điểm cuối tháng 3, VN-Index giao dịch với P/E trượt 12T là 15,2 lần*, thấp hơn Indonesia (16,2 lần) và Thái Lan (16,4 lần) nhưng cao hơn Philippines (9,2 lần).
Ghi chú: *Dựa theo dữ liệu Bloomberg – lợi nhuận đã điều chỉnh. P/E trượt 12T chưa điều chỉnh của VN-Index là 13,6 lần (theo Fiinpro).
